LLEARNING LABHolocaust education
Otwarta przestrzeń nauki i refleksji

Badaj przeszłość.
Myśl krytycznie o teraźniejszości.

Interaktywne ćwiczenia edukacyjne poświęcone źródłom historycznym, pamięci, wyborom oraz temu, jak informacje kształtują nasze postrzeganie świata.

Materiały przeznaczone do pracy z nauczycielem. Sugerowany wiek: 14+; wybrane ćwiczenia można dostosować do wieku 12–14 lat pod opieką nauczyciela.

Odkrywaj · Ucz się · Reflektuj

Ćwiczenia interaktywne

Ćwiczenia oparte na źródłach, z informacją zwrotną, kontekstem historycznym oraz przestrzenią na dyskusję i refleksję pisemną.

01 / Evidence

Pracownia źródeł

Przeanalizuj archiwalną fotografię, fragment dziennika i akt prawny. Odróżnij obserwację od udokumentowanego kontekstu i nieuprawnionych wniosków.

Otwórz ćwiczenie  ↗
02 / Today

Zanim udostępnisz

Rozpoznawaj stereotypy, presję emocjonalną i brakujące dowody. Wybieraj odpowiedzialne sposoby reagowania w sieci.

Otwórz ćwiczenie  ↗
03 / Choices

Wybory pod presją

Poznaj decyzje podejmowane w warunkach przymusu w getcie łódzkim oraz przyjrzyj się rolom, presji i odpowiedzialności świadków.

Otwórz studium przypadku  ↗
04 / Stories

Walizka, fotografia, imię

Badaj udokumentowane przedmioty, poznawaj głosy dzieci i poezję w kontekście historycznym, łącząc statystyki z indywidualnymi losami.

Otwórz ćwiczenie  ↗
05 / Memory

Detektywi pamięci

Odkrywaj ślady życia żydowskiego, odczytuj budynki i miejsca pamięci jako źródła historyczne oraz opracuj projekt upamiętnienia oparty na faktach.

Otwórz ćwiczenie  ↗
06 / Stories & Memory

Głosy dzieci

Poznaj wiersz Pavla Friedmanna „Motyl” w kontekście historycznym getta w Terezinie, a następnie stwórz wyraźnie oznaczoną współczesną odpowiedź.

Otwórz ćwiczenie  ↗
07 / Comparative Archives

Trzy kraje, różne archiwa

Porównaj fotografie archiwalne, dokumentację miejsc, akta policyjne i mapy z Polski, Bułgarii i Rumunii. Oceń pochodzenie i ograniczenia źródeł.

Otwórz laboratorium źródeł  ↗
09 / Materiały edukacyjne

Materiały dla nauczycieli i uczniów

Gotowe scenariusze lekcji na 45 i 90 minut, interaktywna oś czasu i mapa, słownik, przewodnik analizy źródeł oraz wybór archiwów.

Otwórz materiały  ↗
08 / Chronology

Oś czasu historii Zagłady

Dopasuj wydarzenia historyczne do lat w ćwiczeniu przygotowanym przez rumuńskiego partnera projektu.

Otwórz ćwiczenie partnera  ↗
10 / Świadectwa mówione

Głosy i świadectwa

Posłuchaj ocalałych i świadków. Poznaj nagrania, transkrypcje i podcasty, a potem sprawdź, co głos może nam powiedzieć — i czego nie wyjaśni sam.

Odkryj świadectwa ↗
Struktura przewodnika

Pięć ścieżek edukacji o Holokauście

Ćwiczenia łączą źródła historyczne i indywidualne doświadczenia z trudnymi pytaniami o władzę, pamięć, dowody i odpowiedzialne życie obywatelskie.

StoriesIndywidualne losy i doświadczenia
ChoicesDecyzje i odpowiedzialność
EvidenceŹródła i myślenie historyczne
MemoryPamięć i upamiętnianie
TodayKrytyczne myślenie i życie obywatelskie
Oglądaj · Słuchaj · Odkrywaj

Historia poza podręcznikiem

Krótkie filmy, animowane historie konkretnych osób i materiały archiwalne mogą być początkiem głębszego poznawania historii. Każdy materiał prowadzi do źródła i kontekstu.

Archiwalna czarno-biała fotografia żydowskich dzieci podczas deportacji z getta łódzkiego, wrzesień 1942.
Fotografia archiwalna · United States Holocaust Memorial Museum

Fotografia to nie cała historia

Zacznij od tego, co pokazuje zdjęcie archiwalne — i czego nie może pokazać. Przeczytaj opis muzealny, zanim wyciągniesz wnioski.

Zobacz oryginalny opis archiwalny ↗
3 MIN

Three Minutes in Poland ↗

Trzy minuty nagrania z Nasielska z 1938 roku, pokazujące życie żydowskiej społeczności przed niemiecką inwazją. Dobry punkt wyjścia, by zobaczyć ludzi, a nie statystyki.

5–8 MIN

Behind Every Name ↗

Krótkie animowane historie, każda po 5–8 minut, oparte na świadectwach, dziennikach, listach i fotografiach ze zbiorów muzeum.

10 MIN

Daniel’s Story ↗

Dziesięciominutowy film animowany o fikcyjnym żydowskim chłopcu w nazistowskich Niemczech, przedstawiający doświadczenia udokumentowane w wielu prawdziwych historiach.

Otwórz filmy i materiały dla klas ↗
Dla edukatorów

Wykorzystaj ćwiczenia jako punkt wyjścia do rozmowy.

Każde ćwiczenie zajmuje około 8–12 minut przy pracy indywidualnej lub 12–15 minut w parach. Następnie warto przeprowadzić rozmowę, która zachęca do zadawania pytań, uważnego rozumowania i wzajemnego słuchania.

Przeczytaj wskazówki dla nauczycieli  ↓

Przed lekcją

  • Zapoznaj się z ćwiczeniem i jego celami edukacyjnymi.
  • Ustal zasady pełnej szacunku rozmowy.
  • Zostaw przestrzeń na pytania i przerwy.
  • Korzystając z autentycznych dokumentów historycznych, sprawdź ich pochodzenie i kontekst.
Ważne: Ćwiczenia interaktywne wykorzystują wyraźnie oznaczone podsumowania oparte na materiałach historycznych USHMM. Odsyłają do oryginalnego kontekstu i nie przedstawiają adaptacji jako cytatów. Współczesne scenariusze dotyczące kompetencji informacyjnych nie są stawiane na równi z Holokaustem.